Thứ 7 17/12/2016 | 21:00 GMT+7
Đăng bởi: Thu Trang (thành viên tích cực)

Làng Chiềng là một làng cổ được hình thành khoảng năm 970 một trong 1.645 làng xã của nội trấn Thanh Hoa thuộc tổng Trịnh Xá (huyện Yên Định ngày nay). về mặt hành chính cái tên làng Chiềng không còn nữa, nhưng làng Chiềng cổ xưa còn lưu lại với cái chợ Chiềng to nhất vùng, còn trò Chiềng sau năm 1945 thì không còn nữa, mãi tới khoảng năm 2007 mới được khôi phục lại.

Trò Chiềng được đông đảo nhân dân tham gia và cổ vũ.

Cái tên trò Chiềng đã ăn sâu trong ký ức của làng Trịnh Xá, huyện Yên Định cùng một số vùng lân cận như Thọ Xuân, Vĩnh Lộc, Thiệu Hóa của tỉnh Thanh Hóa, nó đã đi vào những câu ca như sau: Làng Bốc đi tát/ Làng Cát đi câu/ Làng Châu đan thúng/ Làng Chiềng chọi voi.

Trò Chiềng có từ thời Lý, là trò diễn mô phỏng các trận đánh của đội tượng binh bằng tre nứa do Tam công Trịnh Quốc Bảo chế tạo đã đánh tan đội tượng binh thật của đội quân Chiêm Thành.

Theo đó, Trịnh Quốc Bảo làm quan dưới thời nhà Lý, sau khi giúp nhà Lý đánh đuổi giặc Tống ở phương Bắc, Trịnh Quốc Bảo cùng vua Lý Thái Tông đem quân đánh giặc Chiêm Thành và lập được công lớn. Đến năm ông 50 tuổi được phong chức Thái Bảo. Thần phả ghi: “Lý Thái Tông nguyên niên, Trịnh Quốc Bảo xuất đường đạo vi hành khiển kỳ thụ ngự đại phu, tứ thập bát tuế phụng sứ vu tổng binh bình chiêm tặc, chí ư niên ngũ thập tuế thụ vi Thái Bảo”.

Có một lần quân Chiêm Thành lấn chiếm bờ cõi nước ta, vua Lý Thánh Tông hạ chiếu cho Trịnh Quốc Bảo về quê chuẩn bị chiến thuyền, luyện tập binh mã để dẹp giặc. Nhận lệnh vua ông thao thức mấy đêm liền tính kế giết giặc. Đêm ấy ông nằm thiếp đi mơ mình đi săn gặp hai con voi to ông bèn nghĩ cách phải làm cho nó khiếp sợ, bằng cách huy động dân làng đan hai con voi bằng tre thật to và có người điều khiển, vòi voi gắn ống pháo hoa khi giáp chiếu xì khói phun lửa voi giặc khiếp đảm hoảng loạn tháo chạy, quân ta đuổi theo..., giật mình tỉnh dậy mình đẫm mồ hôi.

Trịnh Quốc Bảo đem giấc mơ kể lại dân làng thấy kế sách này hay và bắt tay vào làm và tập luyện, ngoài ra còn các đội kỵ binh (ngựa sọt ngựa bay) bộ binh (tinh vương) sau khi phối hợp tập luyện đã thành thạo, nhất là đội tượng binh (voi đan có người điều khiển) hùng mạnh. Ông dâng sớ xin vua được đi đánh quân Chiêm Thành, ông Trịnh Quốc Bảo theo vua Lý Thánh Tông dẹp giặc, khi xung trận đội tướng binh (voi đan) của ta xông lên xì khói mù mịt, pháo sáng, khói lửa làm lóe mắt tượng binh của giặc chúng run sợ bỏ chạy tán loạn, quân ta thừa thắng đuổi giặc đến tận thành Phật Thệ, tức thành Đồ Bàn của Chiêm Thành.

Thắng trận trở về ông được vua Lý Thánh Tông phong “vinh quốc trượng đại phu” và hạ chiếu hàng năm phải ra kinh thành Thăng Long diễn trò vào dịp du xuân. Vì vậy hàng năm từ mùng tám tháng Giêng các đội binh làm nên chiến thắng phải ra Thăng Long và ngày 12 tháng Giêng phải diễn lại trò gồm có trò chọi rồng, đánh tẩu rủa, múa tinh vương... nhưng chủ yếu vẫn là trò chọi voi và đốt pháo bông ăn mừng để nhà vua chiêm ngưỡng.

Trò Chiềng bắt đầu từ trò voi trận - chọi voi và được nâng dần lên thành lễ hội với hệ thống tương đối hoàn chỉnh gồm 12 trò diễn, trong đó có 4 phần rước, gồm rước cỗ vàng, rước cỗ gà, rước thành hoàng và rước phụng hoàn.

Ban đầu lễ hội được dành để biểu diễn cho vua Lý và các đại thần trong dịp lễ hội đầu xuân, về sau Trịnh Quốc Bảo đã tổ chức cho con cháu ở quê nhà Trịnh Xá diễn lại các trận đánh xưa, đồng thời tiếp thu thêm các trò diễn từ đất Thăng Long về truyền lại cho dân làng. Từ đó lễ hội được tổ chức hàng năm trong ngày hội làng với nhiều trò diễn phong phú và sinh động.

Lễ hội hàng năm thường được mở đầu với phần rước voi từ đình làng Trịnh Xá đưa về sân vận động của xã để báo công với thành hoàng làng về một năm lao động Sản xuất của người dân địa phương và những ước nguỵên của năm mới. Tiết mục đặc sắc và độc đáo nhất của lễ hội là trò chọi voi.

Phần hội được tổ chức sôi nổi với các phần thi làm bánh nhãn, bánh răng bừa. Lễ hội thu hút đông đảo người dân và du khách tới dâng hương, hoà mình vào các trò chơi, trò diễn cũng như thưởng thức đặc sản của quê hương.

Về làng Chiềng những ngày đầu xuân này, không ai không háo hức được tham dự Lễ hội trò Chiềng - nét đẹp văn hóa dân gian hòa chung với sự phát triển kinh tế của xã và của tỉnh Thanh.

 

 sẽ liên tục thông tin mới nhất đến bạn đọc!
Đăng bởi: Thu Trang (thành viên tích cực)
Ý kiến bạn đọc
 
1 2
Bạn cần Đăng nhập hoặc Đăng ký để có thể gửi bình luận!
Bạn cần Đăng nhập hoặc Đăng ký để có thể gửi bình luận!