CHUYÊN MỤC HỎI ĐÁP
Được quan tâm

Gái bán dâm kiêm luôn môi giới

20.9 k lượt xem
0 Trả lời

Tìm kiếm

Thể thao Du lịch Sức khỏe

ThanhHoa24h.com!

Chung tay góp sức vì một cộng đồng Thanh Hóa vững mạnh & phát triển.
Tỉnh Thanh thắng địa là nơi, Rồng vờn hạt Ngọc, Hạc bơi chân Thành

Yên Định: Khôi phục lễ hội trò Chiềng xã Yên Ninh

Avatar
Thu Trang
Offline
09:16 - 01/10/2016

638 Bài viết

Lễ hội trò Chiềng không chỉ phản ánh cuộc sống lao động, chiến đấu, ước mơ của nhân dân mà còn gắn với tên tuổi của Tam công Trịnh Quốc Bảo – người được phong là Thành hoàng làng Trịnh Xá.


Yên Định: Khôi phục lễ hội trò Chiềng xã Yên Ninh

Trò chọi voi trong lễ hội trò Chiềng.


Trịnh Quốc Bảo sinh vào khoảng năm 998. Ông làm quan cho triều Lý, là một vị tướng văn võ toàn tài. Ông đã hai lần đi đánh giặc Tống ở phía Bắc, hai lần dẹp loạn quân Chiêm Thành ở phía Nam. Trong quá trình làm quan cho nhà Lý, ông đã lập được nhiều công trạng và có nhiều đóng góp to lớn. Ông được vua Lý Thánh tông phong là Phúc thần làng Trịnh Xá, hiệu là Đông phương hắc quang Đại vương Tam công Đông Phương Sóc; vua Lý Thái tông tấn phong ông là Phong vinh Quốc trượng Đại phu. Năm 80 tuổi, ông về tĩnh quan tại địa phương, tức làng Trịnh Xá ngày nay. Là một người học rộng, chí lớn, tài cao, luôn canh cánh việc lo cho dân, cho nước, nên tĩnh quan mà ông vẫn không ngừng nghỉ. Để tái hiện lại những năm tháng trên quan trường, quá trình lao động, chiến đấu của triều đình và nhân dân ta thời Lý và cũng để cho con cháu sau này không bao giờ quên cội nguồn, ông đã tạo dựng nên trò Chiềng độc đáo và hấp dẫn. Lễ hội trò Chiềng phản ánh sinh động, sâu sắc cuộc sống lao động, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, vui chơi giải trí của nhân dân ta cũng như tưởng nhớ công lao của Tam công Trịnh Quốc Bảo. Vì lẽ đó, trò Chiềng vừa phong phú, hấp dẫn, độc đáo, lại vừa khỏe khoắn, tươi vui.
 
Cùng với sự ra đời của lễ hội trò Chiềng, theo thời gian dần dần các công trình kiến trúc như: đình, chùa, đền, nghè... được Xây dựng rất độc đáo, điêu luyện và tinh xảo. Với quy mô tương đối lớn và hoành tráng, lễ hội trò Chiềng đã mang đến cho văn hóa dân gian một hệ thống những trò diễn hay, đặc sắc và độc đáo, được chuẩn bị công phu, tỉ mỉ, sáng tạo từ chính những vật liệu bằng tre quen thuộc với làng quê Việt Nam. Bàn tay lao động sáng tạo của dân làng đã tạo nên những con trò sống động và trở nên có hồn.
 
Khác với những lễ hội khác, lễ hội trò Chiềng không tổ chức liền mạch trong  một khoảng thời gian liên tục mà được phân bố vào các mốc thời gian khác nhau. Với hệ thống gồm 12 trò diễn (trò rước cỗ vàng, trò rước cỗ gà, trò chọi voi...) đã tái hiện tất cả mọi lĩnh vực của cuộc sống, lao động, sản xuất, chiến đấu, vui chơi, giải trí... Ngoài 3 ngày chính là mùng 10, 11, 12 tháng giêng hàng năm thì còn một vài trò được tổ chức trước và sau thời điểm chính, với ý nghĩa mang tính chất thủ tục, tế lễ. Nét nổi bật của trò Chiềng là một trò diễn xướng cảnh chọi voi chưa nơi nào có. Là một trò diễn tổng hợp nhiều tiết mục, hệ thống trò diễn đồ sộ được bố cục đan xen giữa phần lễ và phần hội, nhằm ca ngợi công tích anh hùng chiến trận, một nhà sáng tạo chiến thuật đánh giặc của Tam công Trịnh Quốc Bảo, đồng thời ca ngợi tinh thần thượng võ, thể hiện ý chí, khát vọng, truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm của nhân dân làng Trịnh Xá nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung. Cứ vào mùng 10 đến 12 tháng giêng hàng năm, nhân dân và du khách thập phương lại nô nức, háo hức về xem hội. Câu ca nhắc nhớ mãi còn:  
 
      Ai coi nhớ đến mà coi
Mười hai, ngày hội chọi voi trò Chiềng.
Hay:   Trò Chiềng, vật Bộc, rối Xi
  Cơm đắp kẻ Lở, cơm thi kẻ Lào.
 
Song, qua quá trình chiến tranh, trò Chiềng đã dần bị lãng quên, cùng với đó là hệ thống các công trình kiến trúc đình, đền, chùa, nghè... bị dỡ bỏ sung vào đất công. Hiện chỉ còn duy nhất một ngôi đình (đình Cả) và một số di chỉ sót lại được tìm thấy. Năm 2007 thể theo nguyện vọng của cán bộ và nhân dân trong xã, lễ hội trò Chiềng được khôi phục, tuy nhiên đến nay mới khôi phục được 8 trong số 12 trò diễn. Lễ hội được “sống lại” là nhờ vào công sức, trí tuệ của các cụ cao niên trong làng, như: cụ Hòa, cụ Quý, cụ Nghiêm...
 
Cụ Hòa, năm nay đã 88 tuổi nhưng vẫn còn đủ minh mẫn, nhớ lại, lúc 16, 17 tuổi, cụ đã đi theo các cụ trong làng phục vụ diễn trò, cho nên cụ còn nhớ kỹ từng trò và cách diễn. Ngày ấy diễn ra vào đầu xuân, trên một bãi đất trống, ngoài trời, không khí đông vui, nhộn nhịp lắm... Đến khoảng sau năm 1945, trò Chiềng cùng với các hoạt động lễ hội đã tạm lui vào quá khứ, do chiến tranh. Cụ rất phấn khởi vì vài năm gần đây, trò Chiềng đã được khôi phục, sống lại một thời lịch sử huy hoàng của đất nước, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân.
 
Anh Trịnh Trọng Định, Trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Yên Định khẳng định: “Huyện đang xây dựng đề tài khoa học “Nghiên cứu khôi phục và đề xuất giải pháp bảo tồn phát huy giá trị văn hóa truyền thống lễ hội trò Chiềng làng Trịnh Xá, xã Yên Ninh, huyện Yên Định, Thanh Hóa”. Đồng thời phối hợp với Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa tỉnh lập hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận trò Chiềng là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”.
 
“Xã đang tích cực sưu tầm tư liệu, hình ảnh, ghi chép qua trí nhớ của các cụ cao niên biết rõ về trò Chiềng, tổ chức hội nghị đóng góp ý kiến bổ sung vào kịch bản lễ hội trò Chiềng. Và, tới đây, xã sẽ tổ chức một hội thi đan voi và các con trò như: ngựa, rồng... bằng chất liệu chính là nan tre, với hy vọng bảo tồn và lưu giữ, phát huy giá trị của trò Chiềng cho muôn đời sau” - anh Đỗ Công Hưng, Chủ tịch UBND xã Yên Ninh, cho biết thêm.
 
Trò Chiềng với ý nghĩa to lớn như vậy đã được đội trò của làng công diễn ở nhiều tỉnh, thành, trong các lễ hội, sự kiện lớn của đất nước, của tỉnh, như: 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, lễ hội Lam Kinh, 100 năm du lịch Sầm Sơn, lễ hội du lịch biển Hải Tiến... Trò Chiềng tới đây được khôi phục căn bản sẽ trở thành một lễ hội độc đáo, hấp dẫn, trở thành báu vật, văn hóa phi vật thể sống mãi trong đời sống tinh thần của Người dân làng Trịnh Xá và nhân dân cả nước.

 

Đặc sản

Địa danh

Di tích lịch sử Thành Nhà Hồ


Khu di tích lịch sử Lam Kinh - Hào khí một thời


Vẻ đẹp thiên nhiên nơi Pù Luông Xứ Thanh


Sầm Sơn - Điểm đến trọn niềm vui


Vườn quốc gia Bến En - vẻ đẹp nguyên sơ của tạo hóa


Suối cá thần Cẩm Thủy - dấu ấn Xứ Thanh